ÖNSÖZ

Bireyin, başta toplumsal statü olmak üzere, çeşitli gereksinimlerini karşılaması, kendini çeşitli yönleriyle kamusal alanda ifade etmesi, belli bir toplumsal çevre edinmesi, belli yaşam tarzına ve standartlarına kavuşması, maddi ya da maddi olmayan bir üretimde bulunması uygun bir meslek edinmesine bağlıdır.
Bilindiği üzere ülkemizde meslek tercihi genelde üniversite tercihi ile birlikte anılmaktadır. Her yıl milyonlarca genç iyi bir üniversiteye yerleşebilmek için ardı ardına sınavlara girmektedirler. Bu aşamada işin zor kısmı geride kalmış gibi görünse de aslında en hayati dönem bundan sonra başlar. O da; tercih dönemidir. Genç-lerin bu dönemde tercih listesinde yaptıkları her tercih sadece bir üniversite programı tercihi değil aslında bir yaşam biçimi tercihidir.

Meslek kişinin değer yargılarını, dünya görüşünü, günlük yaşam tarzını ve alışkanlıklarını biçimlendiren faktörlerin başında gelir. Kişinin yaşamına böylesine çok yönlü etkileri olan uğraşı alanının seçimi, günümüzde giderek karmaşıklaşan bir sorun haline gelmiştir. Bunun en önemli nedeni, seçeneklerin çok artmış olmasıdır.

Meslek seçimi, en yalın tanımı ile meslek seçenekleri arasından kişinin kendine uygun birine yönelmesidir. Ancak bu yöneliş çok değişik etmenlerin etkisiyle ve çeşitli aşamalardan geçilerek oluşmaktadır. Bireyin meslek seçimini etkileyen etmenler arasında genel ve özel yetenekleri, kişilik özellikleri, benlik saygısı, akademik başarısı, cinsiyeti, sosyo-kültürel özellikleri (içinde yaşadığı çevre, ailenin eğitimi, anababa meslekleri gibi), gencin yaşamdan beklentileri ve ilgileri yer alır (Yeşilyaprak,2005).

Artan meslek çeşitliliği ile değişen mesleki ve eğitsel gereklilikler, meslek seçimi konusunda karar vermek durumunda olan bireylerin profesyonel yardım ihtiyaçlarını da önemli hale getirmektedir.

Eğitim kademesinin hangi aşamasında görevli olursa olsun, psikolojik danışmanlardan beklenen en önemli görev, öğrencilerin gelecek meslek ve kariyerlerine yönelik seçimler, kararlar ve hazırlıklarda yardımcı olmasıdır. Üstelik değişen çalışma koşulları ve yaşam gerçeklerine bağlı olarak artık bu işlev sadece öğrenciler için değil, her yaş grubundan yetişkinler için de önemli bir ihtiyaç haline gelmiştir.

Sağlıklı bir seçim ancak kişinin kendini ve seçeneklerini yakından tanıması ile mümkün olmaktadır. Bu kitapta lise öğrencilerinin mesleki ilgilerini, yeteneklerini ve değerlerini  ölçmeye  yönelik envanterler yer almaktadır.

Kitapta ayrıca uzmanlarca trendleri analiz edilen, kimi bugün için önemli olan kimi gelecekte önem kazanacak olan mesleklerin kısa tanıtımı, alanda çalışmak için gerekli olan temel yetkinlikler ve ilgili meslek alanlarında çalışabilmek için öncelikli  olarak okunabilecek üniversite / bölümlere de yer verilmiştir.

Kitabın öğretmen adaylarına halen öğretmenlik yapmakta olan sınıf ve alan öğretmenlerine, rehberlik ve psikolojik danışman öğretmenlere, mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanlarında faydalı olmasını diliyor; saygılarımı sunuyorum.

Ocak 2019

İsmail ZENGİN