ÖNSÖZ

Günümüzde bilgi ve teknolojinin insana etkileri ile değişen yaşam, toplumsal ihtiyaçların farklılaşması yeni iş ve mesleklerin ortaya çıkmasına neden olmakta, değişim kişilerin hayatlarını, yaşam tarzlarını, hobilerini, iş yaşantılarını, özel hayatlarını etkilemektedir. Daha dün bilim kurgu olarak okuduğumuz, izlediğimiz pek çok şey bugün gerçeğe dönüşmekte. Tüm sektörleri kökten değiştiren teknolojik tsunami dalgası, yeni yeni mesleklerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. İnsansı robotlar, yapay zeka, nano teknoloji, biyo-medikal gelişmeler, gen mühendisliği, insan ve makine bileşim, birbiriyle konuşan nesneler(nesnelerin interneti) gibi.

Uluslararası Özel İstihdam Büroları Başkanı A. Muntz, (2018) yakın gelecekte teknolojik alanda eleman ihtiyacının artacağını, küresel rekabetin daha da büyüyeceğini ve reaksiyonun daha hızlı olduğu bir iş yaşamının bizi beklediğini belirtmektedir. Muntz, yeteneğin daha ön planda olduğu yeni meslek grupları ve yeni iş alanları doğacağını, dijital çağın sonuçlarından birinin de iş değişikliğinin daha kolay olacağını belirtmektedir.

Küreselleşmenin yarattığı ekonomik ve toplumsal değişimler ve bu değişimlerin yarattığı yeni paradigmalar, mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı hizmetlerini, giderek dünya ölçeğinde sosyo-politik bir araç haline getirmiştir. Eğitim kademesinin hangi aşamasında olursa olsun, öğretmenlerden, eğitim yöneticileri ve psikolojik danışmanlardan beklenen en önemli görevlerden bir de, öğrencilerin gelecekteki meslek ve kariyerlerine yönelik seçimler, kararlar ve hazırlıklarda onlara yardımcı olmalarıdır.

Ülkelerin kalkınmasında bireylere, üretken ve gelişmeye açık nitelikleri kazandırmayı amaçlayan çağdaş eğitim anlayışı, bireyin kendi potansiyelini maksimum düzeyde ortaya koyabileceği en uygun mesleki seçimleri yapmasına ve kariyer gelişimini sürdürmesine önem verir. İşte, eğitim sürecinde bireye bu alanda yapılan hizmetler “mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı” kapsamında yer alır.

Bu kitap adından da anlaşılacağı üzere okul psikolojik danışma rehberlik programları ve rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinde, sınıf, alan öğretmenleri, eğitim yöneticileri ve öğretmen adaylarına, “Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı” alanında yapacakları çalışmalarda başarılarını artırma, kendilerini öğretimleri yönünden değerlendirme ve gerekli önlemleri alma, yapılacak ölçme ve değerlendirme çalışmaları için gerekli bilgi ve becerileri kazanmalarında yardımcı olma amacıyla hazırlanmıştır.

Kitap, Türkiye’de değişen eğitim programlarının temellerinin anlaşılmasına katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır. Kitap, araştırma, literatür ve kaynak tarama yöntemleri kullanılarak yazılmıştır. Ulusal ve uluslararası makaleler taranmış ve belirlenen ölçütlere göre çok sayıda makaleye ulaşılmıştır.

Kaynak taramasından elde edilen bulgular kendi deneyimim ışığında da değerlendirerek kuramsal bilgiler vermekle kalınmamış hemen hemen her konuyla ilgili istatiksel bilgilere yer verilmiş ve grafiklerle de gösterilmiştir. Ayrıca kariyer rehberliği sırasında kullanılacak araç örnekleri de kitapta yer almaktadır. Kariyer gelişimi ile ilgilenenler kariyer danışmanlığı sürecinde bu kitabı bir destek aracı olarak kullanabilirler.

Kitap beş bölümden oluşmaktadır.

- Bölüm 1: Meslek Seçimi ve Meslek Seçimini Etkileyen Faktörler,
- Bölüm 2: Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma,
- Bölüm 3: 21.yy’da Öne Çıkan Beceriler,
- Bölüm 4: Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığında Paradigma Değişimi,
- Bölüm 5: 4. Sanayi Devrimi (Endüstri 4.0) Sonrası Yeni Çağın Meslekleri olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Kitaptaki beş bölümde de, konuların kavramsal arka planı, fikir, teori, araştırmalardan örnekler ve yapılacak çalışmalarda kullanılacak araç örnekleri yer almaktadır.

Kitabın fakültelerde öğrenim gören sınıf, alan öğretmen adaylarına ve PDR öğrencilerine, halen öğretmenlik yapmakta olan sınıf, alan ve psikolojik danışman rehber öğretmenlerine yapacakları çalışmalarda yol gösterici olacağını umut ediyor, başarılar diliyorum.

İsmail ZENGİN